Year 2019, Volume , Issue 5, Pages 23 - 39 2019-12-31

Peştunların Kökeni: Bene İsrail Teorisi/ Etnolojik, Tarihi, Dilbilimsel ve Genetik Kaynakların Işığında Bir Tartışma

Gökhan ERDEN [1] , Ulaş Töre SİVRİOĞLU [2]


Öz: Peştunlar (veya Pahtun/Patanlar) Asya’nın en ilgi çekici ve haklarında en fazla araştırma yapılan halklarından biridir. Ancak bu araştırmalara rağmen Peştun halkının kökenleri konusunda bir görüş birliğine varılmış değildir. Afganistan’da 15 milyon, Pakistan’da ise 35 milyon Peştun’un yaşadığı tahmin edilmektedir. Peştunların soyunun İsrailoğullarına dayandığı iddiasına ilk olarak Babür Şahı Cihangir’in (1605-1627) saray hizmetkârlarından olan Nimetullah'ın tahminen 1612 yılında tamamladığı Makhzan-i Afgani’de rastlanmaktadır. Peştunların İsrail soyundan geldiklerine dönük iddialar 19. asırda Afganistan’a olan ilgileri giderek artan İngiliz araştırmacılar arasında ilgi odağı haline gelmiştir. Hatta hikâye biraz daha ilginç hale getirilerek Peştunların, Assurların İsrail Krallığını yıktıkları zaman sürdükleri ve kendilerinden bir daha haber alınamayan kayıp on kabilenin torunları olduğu ileri sürülmüştür. Öte yandan Peştunların Aryan kökenli oldukları tezide oldukça önemlidir. Başlangıçta sadece dilbilimsel ve arkeolojik kanıtlara dayalı olarak kurgulanan Aryan tezi teorileri zamanla siyasal anlamlar da kazanarak bilimsel sınırların ötesine taşınmıştır. Yazıda birçok ispat ve konu kullanılmakla birlikte; Peştunların ırkî değil etno-kültürel bir tanımlama olduğu varsayımına varılmıştır ve Peştunlar arasında yapılan genetik araştırmalarda Ortadoğu kökenli genlere rastlanmasından anlaşıldığı üzere aslında soyları farklı halklara dayanmakla birlikte bugün Peştun kimliğini benimsemiş çok sayıda birey bulunmaktadır.
Peştun, Ben-i İsrail, Aryan Teorisi
  • Erden, Gökhan, Ulaş Töre Sivrioğlu. “Peştunların Kökeni: Bene İsrail Teorisi/ Etnolojik, Tarihi, Dilbilimsel ve Genetik Kaynakların Işığında Bir Tartışma.” İsrailiyat: İsrail ve Yahudi Çalışmaları Dergisi, no. 5 (Kış 2019): 16-32.
Primary Language tr
Subjects Social Sciences, Interdisciplinary
Journal Section Araştırma Makaleleri
Authors

Orcid: 0000-0001-8566-3791
Author: Gökhan ERDEN
Institution: Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Dumlupınar Üniversitesi
Country: Turkey


Author: Ulaş Töre SİVRİOĞLU
Institution: Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü, İktisadi İdari ve Sosyal Bilimler Fakültesi, Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi
Country: Turkey


Dates

Publication Date : December 31, 2019

Bibtex @research article { israiliyat668708, journal = {İsrailiyat}, issn = {}, eissn = {2645-890X}, address = {Kırbaşı Cad 151/20 Karatay Konya}, publisher = {Huriye KULU}, year = {2019}, volume = {}, pages = {23 - 39}, doi = {}, title = {Peştunların Kökeni: Bene İsrail Teorisi/ Etnolojik, Tarihi, Dilbilimsel ve Genetik Kaynakların Işığında Bir Tartışma}, key = {cite}, author = {ERDEN, Gökhan and SİVRİOĞLU, Ulaş Töre} }
APA ERDEN, G , SİVRİOĞLU, U . (2019). Peştunların Kökeni: Bene İsrail Teorisi/ Etnolojik, Tarihi, Dilbilimsel ve Genetik Kaynakların Işığında Bir Tartışma. İsrailiyat , (5) , 23-39 . Retrieved from http://israiliyat.com/en/issue/51556/668708
MLA ERDEN, G , SİVRİOĞLU, U . "Peştunların Kökeni: Bene İsrail Teorisi/ Etnolojik, Tarihi, Dilbilimsel ve Genetik Kaynakların Işığında Bir Tartışma". İsrailiyat (2019 ): 23-39 <http://israiliyat.com/en/issue/51556/668708>
Chicago ERDEN, G , SİVRİOĞLU, U . "Peştunların Kökeni: Bene İsrail Teorisi/ Etnolojik, Tarihi, Dilbilimsel ve Genetik Kaynakların Işığında Bir Tartışma". İsrailiyat (2019 ): 23-39
RIS TY - JOUR T1 - Peştunların Kökeni: Bene İsrail Teorisi/ Etnolojik, Tarihi, Dilbilimsel ve Genetik Kaynakların Işığında Bir Tartışma AU - Gökhan ERDEN , Ulaş Töre SİVRİOĞLU Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - DO - T2 - İsrailiyat JF - Journal JO - JOR SP - 23 EP - 39 VL - IS - 5 SN - -2645-890X M3 - UR - Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 İsrailiyat Peştunların Kökeni: Bene İsrail Teorisi/ Etnolojik, Tarihi, Dilbilimsel ve Genetik Kaynakların Işığında Bir Tartışma %A Gökhan ERDEN , Ulaş Töre SİVRİOĞLU %T Peştunların Kökeni: Bene İsrail Teorisi/ Etnolojik, Tarihi, Dilbilimsel ve Genetik Kaynakların Işığında Bir Tartışma %D 2019 %J İsrailiyat %P -2645-890X %V %N 5 %R %U
ISNAD ERDEN, Gökhan , SİVRİOĞLU, Ulaş Töre . "Peştunların Kökeni: Bene İsrail Teorisi/ Etnolojik, Tarihi, Dilbilimsel ve Genetik Kaynakların Işığında Bir Tartışma". İsrailiyat / 5 (December 2020): 23-39 .
AMA ERDEN G , SİVRİOĞLU U . Peştunların Kökeni: Bene İsrail Teorisi/ Etnolojik, Tarihi, Dilbilimsel ve Genetik Kaynakların Işığında Bir Tartışma. İSRAİLİYAT. 2019; (5): 23-39.
Vancouver ERDEN G , SİVRİOĞLU U . Peştunların Kökeni: Bene İsrail Teorisi/ Etnolojik, Tarihi, Dilbilimsel ve Genetik Kaynakların Işığında Bir Tartışma. İsrailiyat. 2019; (5): 39-23.

Authors of the Article
Gökhan ERDEN [1]
Ulaş Töre SİVRİOĞLU [2]